Tütün çiçeği (nicotina sanderea)

                               “Kristof  Klomb Amerika’yı keşfettiğinde yerli halk tütün yetiştiriyor ve kullanıyormuş. Amerika’ya yapılan seferler sonucu tütün ilk kez 16. yy ortalarında Avrupa’ya getirilmiş ve ardından da tüm dünyaya yayılmış.

                               Hastalanan Fransız kral naibesi  Catherine de Medicis’ye ilaç olarak tütün tozu gönderen Fransa’nın Lizbon büyükelçisi Jean Nicot onuruna verilmiş  adım nicotina. (1)

                                     Türkçedeki adım olan tütün, “tütmek” fiilinden türeyen bir isim ki ilginçliği, bitkiye uygulanan bir işlemin bitkinin adı olması.

                                Sigara yapımında kullanılan kuzenimin adı nikotina tobaco. Ben, süs bitkisi olarak kullanılan nicotina sanderae. IMG_4157IMG_7107IMG_6472IMG_3957

                               Tohumdan yetişip, haziran ayından eylül sonuna kadar çiçek açarım. Kuraklığa karşı çok dirençliyim. Tam güneşi severim; ama yarı güneşli alanlara da uyum sağlayabilirim. Bir metreye kadar boylanabilirim. Çiçek renklerim şarabî, pembe, lila, beyaz. Akşam serininde hele de hafif bir rüzgâr varsa çiçeklerimin parfümünü etrafa boca edip sonra da onları bir daha açılmamak üzere kapatırım; sabahleyin tazeleri onların yerini alır.IMG_3533IMG_6070

                               Bir önceki seneden kalma kökten filiz sürüp büyüdüğümü ve çiçeklendiğimi – hatta tohumdan büyüyenlerden çok daha yoğun çiçeklendiğimi- gören Bahçıvan hanım, bu gözlemini bahçeyi gezdirdiği konuklarına aktarıyor ve tek değil, iki yıllık bitki olduğumu vurguluyor.IMG_3570

                               Tütün yetiştiricisi bir ailenin kızı olan Bahçıvan hanım, kolay yetişmeme, bol çiçek açmama, susuzluğa tahammül gücüme, çiçeklerimin rengine ve kokusuna, kökümün ürettiği azotla toprağı doğal gübrelememe tam not verip beni şımartıyor, sigara yapımında kullanılan kuzenim nicotina tobacodan ise yaka silkiyor.IMG_3553IMG_3737IMG_2920IMG_3707IMG_3952

                               “O, bir gaspçıydı. Tohumlarını mart ayının sonunda ekerdik. Türlü bakımlardan geçerek tarlaya dikilecek fide durumuna mayıs sonu- haziran başında gelirdi. Okullar kapanıp yaz tatili başladığında dikim işiyle başladığımız tütün ziraatı,  çapalama ve kırıp dizme işlemleriyle tüm tatilimizi elimizden alırdı.” diyor Bahçıvan hanım. Ve ekliyor: “Kuzeninin tek sevdiğim tarafı kuruduğunda aldığı renklerdi. “Tütün rengi” veya “taba” diye adlandırılan o renkleri hâlâ çok severim.”

1-  AnaBritannica-Tütün maddesi

 

 

Reklamlar